هامفري (مستر همفر)
71
مزدوران انگليس، خاطرات همفر جاسوس انگليس در كشورهاى اسلامى (فارسى)
22 - مسلمانان ، عقيده دارند كه هر كس يكى از سنّتهاى نيكوى اسلام را رواج دهد هم پاداش عمل نيك خود را دارد و هم مانند كسانى كه بعد از او آن سنّت نيكو را بجا مىآورند پاداش خواهد داشت . 23 - مسلمانان ، بزرگداشت عظيمى از احياى قرآن و حديث دارند و پيروى از آن دو را موجب بهشت و پاداش اخروى مىدانند . سپس كتاب مزبور سفارش كرده بود كه نقاط ضعف مسلمانان را گسترش دهيد و نقاط قوّت آنها را از بين ببريد و راهنماييهاى كافى براى اجراى اين دستورات در اختيار گذاشته بود . آن كتاب دربارهء آنچه براى گسترش دادن نقاط ضعف امكان دارد مىگويد : 1 - براى دامن زدن اختلافات مىتوان بدبينى را در ميان گروههاى درگير بيشتر نمود و كتابهايى را كه در مورد اين دسته و آن دسته بدگويى دارد در ميانشان منتشر كرد و در راه خرابكارى و جدايى افكنى بايد از سرمايهء كافى دريغ نداشت . 2 - با جلوگيرى از باز شدن مدرسهها و انتشار كتابهاى سودمند و با سوزاندن كتابهاى مفيد تا آنجا كه ممكن است و نيز با جلوگيرى مردم از اين كه فرزندان خود را در مدارس علميّه وارد سازند به وسيلهء متّهم ساختن علما و آخوندها مىتوان مردم را در جهل و نادانى نگه داشت . 3 و 4 - با وعدههاى نسيهء اخروى و مهمّ و زيبا جلوه دادن بهشت در مقابل ايشان و اين كه به زندگى دنيا مكلّف نيستند و ترويج و توسعهء محافل و حلقههاى تصوّف و رواج دادن كتابهايى كه مردم را به زهد و بىميلى به دنيا فرا مىخواند ، مانند : كتاب احياء العلوم غزالى و مثنوى مولوى و كتابهاى محىالدين بن عربى مىتوان مردم را در حالت سرگردانى و عقب ماندگى فرهنگى و اقتصادى نگاه داشت .